อบก. ชวนชุมชนประเมินความพร้อม 6 ด้าน ก่อนก้าวสู่ตลาดคาร์บอนเครดิตป่าไม้

.

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ อบก. (TGO) ผลักดันแนวทาง "READY FOR T-VER: ชุมชนพร้อม ป่าพร้อม ข้อมูลพร้อม" เพื่อใช้เป็นเครื่องมือประเมินตนเอง สำหรับชุมชนที่ต้องการนำพื้นที่ป่าเข้าสู่โครงการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐานของประเทศไทย (T-VER) โดยมุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านจากการอนุรักษ์ป่าแบบเดิม สู่ระบบการบริหารจัดการป่าไม้ที่ถูกต้องตามกฎหมาย มีโครงสร้างองค์กรชุมชนที่ชัดเจน และมีฐานข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่สามารถติดตามประเมินผลได้จริง ทั้งนี้เพื่อสร้างความมั่นคงทางสิ่งแวดล้อมและส่งต่อคุณค่าทางเศรษฐกิจกลับคืนสู่ท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

.

การพัฒนาโครงการคาร์บอนเครดิตภาคป่าไม้ภายใต้มาตรฐาน T-VER ไม่ได้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติเพียงเพราะมีพื้นที่ป่าหรือการดูแลป่าเดิมอยู่แล้ว แต่ต้องอาศัยกระบวนการดำเนินงานที่มีมาตรฐาน ปฏิบัติตามระเบียบวิธีที่ อบก. กำหนดอย่างเคร่งครัด เช่น กิจกรรมการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการทำลายป่าและความเสื่อมโทรมของป่า หรือการเพิ่มพูนการกักเก็บคาร์บอนในพื้นที่ป่า

.

ทั้งนี้ เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง อบก. จึงได้กำหนดกรอบการประเมินความพร้อมก่อนเข้าร่วมโครงการผ่าน 6 ด้านสำคัญ (Checklist) เพื่อให้ป่าชุมชนใช้สำรวจศักยภาพและความพร้อมของตนเองอย่างเป็นระบบก่อนเริ่มพัฒนาร่างเอกสารโครงการ

.

แนวทางประเมินความพร้อม 6 ด้าน ชุมชนและผู้พัฒนาโครงการจะต้องตรวจสอบและเตรียมความพร้อมในประเด็นสำคัญ ดังนี้

1. พื้นที่พร้อม: ต้องตรวจสอบขอบเขตและตำแหน่งพื้นที่โครงการให้มีความชัดเจน โดยพื้นที่ต้องสอดคล้องกับเงื่อนไขของกิจกรรม เช่น กิจกรรมลดการทำลายป่าและความเสื่อมโทรมของป่าภายใต้ Standard T-VER กำหนดให้พื้นที่โครงการต้องมีสภาพเป็นป่า ไม่น้อยกว่า 1 ไร่ มีความหนาแน่นเรือนยอดไม่น้อยกว่า 30% และมีต้นไม้ซึ่งเมื่อโตเต็มที่จะสูงเกิน 3 เมตรขึ้นไป นอกจากนี้ ต้องตรวจสอบเอกสารสิทธิ์ สถานะที่ดิน และสิทธิการใช้ประโยชน์ตามกฎหมายให้ถูกต้องชัดเจน

2. คนพร้อม: มีการจัดตั้งคณะกรรมการหรือกลุ่มแกนนำในชุมชนที่มีหน้าที่รับผิดชอบชัดเจน พร้อมทั้งมีกลไกการสื่อสารและการสร้างความเข้าใจภายในชุมชนอย่างทั่วถึง

3. ชุมชนมีส่วนร่วม: สร้างการมีส่วนร่วมของชาวบ้านในการวางแผนและดูแลรักษาผืนป่า รวมถึงการวางกลไกการแบ่งปันผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นอย่างเป็นธรรมและโปร่งใสภายในชุมชน

4. ข้อมูลพร้อม: จัดเตรียมข้อมูลพื้นฐานของพื้นที่ ชนิดพันธุ์ไม้ ความหนาแน่น และสถิติต่างๆ ที่จำเป็นต่อการคำนวณประเมินการกักเก็บคาร์บอน ตลอดจนมีความสามารถในการจัดเก็บข้อมูลอย่างต่อเนื่องเพื่อใช้ทำเอกสารข้อเสนอโครงการ (PDD) และรายงานการติดตามประเมินผล (Monitoring Report)5. การจัดการ: มีแผนการบริหารจัดการป่าไม้ระยะยาวที่ชัดเจนตลอดช่วงเวลาคิดเครดิตของโครงการ (เช่น ระยะเวลา 10 ปี ในหลายประเภทโครงการ) ครอบคลุมทั้งแนวทางการอนุรักษ์ การป้องกันความเสี่ยงต่อการสูญเสียพื้นที่ป่า และการติดตามการเปลี่ยนแปลงของผืนป่า

5. ศึกษาหลักเกณฑ์ T-VER: ทำความเข้าใจหลักเกณฑ์ ระเบียบวิธี เครื่องมือคำนวณ และแบบฟอร์มของ อบก. ให้ถูกต้อง โดยต้องพิจารณาว่าโครงการเหมาะกับประเภท Standard T-VER หรือ Premium T-VER.นอกจากนี้ อบก. ได้มีการปรับปรุงและประกาศแนวทางการพัฒนาโครงการ Standard T-VER ฉบับที่ 7.0 เมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2569 และระเบียบคณะกรรมการ อบก. ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการพิจารณาโครงการ T-VER พ.ศ. 2569 เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งผู้พัฒนาโครงการจำเป็นต้องตรวจสอบคู่มือและระเบียบฉบับล่าสุดก่อนเริ่มดำเนินการ

.

จากผืนป่าสู่คุณค่าทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืน

การดำเนินงานตามแนวคิด "Forest Value Journey" จะช่วยเปลี่ยนผืนป่าชุมชนให้เป็นสินทรัพย์ที่มีคุณค่า ผ่านกระบวนการจัดการอย่างเป็นระบบ การวัดและประเมินปริมาณการกักเก็บคาร์บอนอย่างแม่นยำ จนได้รับการรับรอง คาร์บอนเครดิต จาก อบก. ซึ่งจะสามารถนำไปซื้อขายในตลาดและนำรายได้กลับคืนสู่ชุมชน เพื่อใช้ในการดูแลรักษาป่าและพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในท้องถิ่นต่อไป

.

อบก. เน้นย้ำว่า สิ่งสำคัญที่สุดสำหรับชุมชนไม่ใช่เพียงการรู้ว่า "ป่าของเรามีคาร์บอนเครดิตเท่าไร?" แต่คือการประเมินว่า "พื้นที่ คน ป่า ข้อมูล และระบบจัดการของชุมชนมีความพร้อมแล้วหรือยัง?" เพื่อให้เกิดการพัฒนาโครงการอย่างยั่งยืนและเกิดประโยชน์สูงสุดแก่ทุกภาคส่วน

ที่มา: กรุงเทพธุรกิจ

                           การเปลี่ยนจากยานยนต์สันดาป (ICE) สู่ยานยนต์ไฟฟ้าจากแบตเตอรี่ (BEV) ไม่เพียงช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในภาคการขนส่ง แต่ยังเปิดโอกาสให้ภาคเอกชนสร้างรายได้จากกลไกลดก๊าซเรือนกระจก มาตรฐาน  Premium T-VER ของ TGO โดยใช้ระเบียบวิธีการลดก๊าซเรือนกระจก T-VER-P-METH-04-01 ซึ่งกำหนดหลักเกณฑ์การคำนวณปริมาณคาร์บอนเครดิตอย่างโปร่งใสและตรวจสอบได้ โดยมีเงื่อนไขสำคัญที่ผู้พัฒนาโครงการต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขของกิจกรรม คือ ยานยนต์ที่นำมาเปรียบเทียบ ระหว่าง ยานยนต์ ICE (กรณีฐาน) กับ ยานยนต์ BEV (การดำเนินโครงการ) ต้องเป็นประเภทเดียวกัน และมีพิกัดบรรทุกหรือกำลังเครื่องยนต์แตกต่างกันไม่เกินร้อยละ 20 เมื่อเปรียบเทียบกับยานยนต์เครื่องยนต์สันดาปภายใน เพื่อให้การคำนวณปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ลดได้ มีความถูกต้องและโปร่งใส โดยประเภทยานยนต์ที่เข้าข่ายโครงการ ได้แก่ รถยนต์ 4 ล้อ รถจักรยานยนต์ รถสามล้อเครื่อง รถโดยสารไม่ประจำทาง และรถบรรทุก ทั้งนี้ รถโดยสารประจำทาง เช่น รถเมล์ ไม่อยู่ในขอบเขตของกิจกรรมนี้ โดยหากเป็นรถเมล์ต้องใช้ระเบียบวิธีฯ การเปลี่ยนรถโดยสารเครื่องยนต์สันดาปภายในเป็นรถโดยสารไฟฟ้าสำหรับการขนส่งผู้โดยสารประจำทาง (T-VER-P-METH-04-02) ในด้านกฎหมายและความปลอดภัย ยานพาหนะที่ดัดแปลงจากยานยนต์ ICE เป็นยานยนต์ BEV ต้องดำเนินการให้สอดคล้องกับพรบ.ยานยนต์และพรบ.การขนส่งทางบก หรือหากยังไม่มีกฎหมายควบคุมโดยตรง ต้องได้รับการรับรองจากวิศวกรที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมในประเทศไทย เพื่อรับรองมาตรฐานความปลอดภัยก่อนนำยานพาหนะออกใช้งาน

                           เพื่อให้คาร์บอนเครดิตที่ได้จากการดำเนินโครงการมีความน่าเชื่อถือ ยานยนต์ BEV ทุกคันต้องสามารถติดตามไฟฟ้าที่ใช้ในการชาร์จและระยะทางการใช้งานได้ ควบคู่กับการที่สถานีชาร์จต้องไม่ใช้ไฟฟ้าที่ผลิตจากพลังงานหมุนเวียน เพื่อป้องกันปัญหาการนับซ้ำ (Double Counting) ของปริมาณการลดก๊าซเรือนกระจก ซึ่งอาจทำให้ปริมาณคาร์บอนเครดิตที่ได้รับการรับรองคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง

                           นอกจากนี้ กรณีเจ้าของโครงการหรือผู้พัฒนาโครงการมีการใช้งานยานยนต์ BEV ต้องแสดงให้เห็นถึงแนวทางการจัดการแบตเตอรี่ที่ชำรุดหรือหมดอายุการใช้งานอย่างถูกต้องตามหลักสิ่งแวดล้อม เพื่อป้องกันปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ในระยะยาว และเพื่อไม่ให้เกิดการรั่วไหล (Leakage) ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ทางผู้พัฒนาโครงการต้องยืนยันด้วยหลักฐานว่ายานยนต์ ICE ในกรณีฐานจะไม่ถูกนำไปใช้งานต่อในสถานที่อื่น รวมถึงเครื่องยนต์สันดาปภายในที่ถอดออกจะต้องไม่ถูกนำกลับมาใช้ใหม่ เว้นแต่กรณีที่ดัดแปลงเป็นยานยนต์ไฟฟ้าจากแบตเตอรี่ เพื่อให้มั่นใจว่าปริมาณการลดก๊าซเรือนกระจกเกิดขึ้นจริงและไม่ถูกนับซ้ำจากแหล่งอื่น

                           การเปลี่ยนผ่านจากยานยนต์ ICE สู่ ยานยนต์ BEV ก่อให้เกิดประโยชน์หลายมิติอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และสุขภาพสาธารณะ งานวิจัยจาก ICCT (2021) พบว่า ยานยนต์ไฟฟ้าปล่อยก๊าซเรือนกระจกตลอดวัฏจักรน้อยกว่ายานยนต์ ICE ถึงร้อยละ 50–70 แม้คำนวณรวมการผลิตไฟฟ้าด้วย นอกจากนี้ ค่าพลังงานไฟฟ้าเฉลี่ยอยู่ที่ 0.5–1.5 บาทต่อกิโลเมตร ซึ่งต่ำกว่าค่าน้ำมันที่ 3–5 บาทต่อกิโลเมตร และยังมีค่าบำรุงรักษาต่ำกว่าอย่างมีนัยสำคัญ (สนพ., 2566) ในด้านสุขภาพ สามารถการลดการปล่อยมลพิษจากการเผาไหม้น้ำมันเชื้อเพลิงช่วยลดการปล่อย NO_x และ PM2.5 ซึ่ง WHO (2023) ระบุว่าเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรกว่า 7 ล้านคนต่อปีทั่วโลก

                           ยิ่งไปกว่านั้น การเปลี่ยนผ่านนี้ยังช่วยลดการพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันดิบ เสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงานในประเทศ และสอดรับกับเป้าหมายประเทศที่มุ่งสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ภายในปี 2050 ซึ่งกลไกลดก๊าซเรือนกระจก มาตรฐาน Premium T-VER จึงเป็นทั้งเครื่องมือสร้างแรงจูงใจทางเศรษฐกิจ และสะพานเชื่อมระหว่างการดำเนินธุรกิจกับความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมที่ทุกภาคส่วนสามารถมีส่วนร่วมได้อย่างเป็นรูปธรรม

แหล่งเอกสารอ้างอิง:

1. กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม (2565) รายงานแห่งชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของประเทศไทย ฉบับที่ 4กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
2. International Council on Clean Transportation (ICCT). (2021). Lifecycle greenhouse gas emissions from electric vehicles. Washington, D.C.: ICCT
3. IPCC. (2022). Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change. Cambridge University Press.
4. สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) (2566) รายงานสถานการณ์พลังงานของประเทศไทย ปี 2566. กระทรวงพลังงาน.
5. องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (TGO) (2566) ระเบียบวิธีการลดก๊าซเรือนกระจก T-VER-P-METH-04-01
6. World Health Organization (WHO). (2023). Ambient air quality database. Geneva: WHO.

                      วันมาฆบูชา

                      เมื่อถึงวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เรามักนึกถึงวัด ซึ่งเป็นสถานที่ทำบุญและประกอบพิธีกรรมทางศาสนา แต่อีกสิ่งที่หลายคนอาจยังไม่รู้ว่า “วัด” ยังเป็นสถานที่ช่วยโลกลดก๊าซเรือนกระจกได้เหมือนกัน โดยผ่านโครงการสนับสนุนกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจก (Low Emission Support Scheme) หรือ LESS

                      โครงการ LESS เป็นการดำเนินกิจกรรมลดหรือกักเก็บก๊าซเรือนกระจก ที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อน ไม่มีค่าใช้จ่ายในการตรวจสอบ เพื่อยกย่องเชิดชูเกียรติผู้ทำความดีโดยการมอบใบประกาศเกียรติคุณ (Letter of Recognition: LOR) และให้ผู้ดำเนินกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจกได้รับการยอมรับ ทั้งนี้ การประเมินปริมาณก๊าซเรือนกระจกของโครงการ LESS เป็นการประเมินเบื้องต้นเพื่อการประกาศเกียรติคุณ ดังนั้นจะไม่สามารถนำผลการประเมินการลดก๊าซเรือนกระจกไปซื้อขายในตลาดคาร์บอนเพื่อใช้ชดเชยคาร์บอน (Carbon Offset) ได้ เพราะไม่ใช่กลไกคาร์บอนเครดิต

                      ตัวอย่างเช่น “วัดทอง” ในเขตบางพลัด กรุงเทพฯ ที่ดำเนินกิจกรรม “วัดทอง พุทโธ ZERO WASTE วัดไทยไร้ขยะ ถวายทองฉลองโบสถ์” อย่างต่อเนื่องมา 3 ปี และในช่วงปีที่แล้ว (1 มิ.ย. 2567 – 31 ส.ค. 2568) สามารถลดก๊าซเรือนกระจกได้ถึง 186,464 kgCO₂eq จากการเข้าร่วมโครงการ LESS ประเภทกิจกรรมการจัดการของเสีย โดยการคัดแยกขยะที่เกิดจากวิถีชีวิตประจำวันของพระภิกษุ สามเณร และกิจกรรมที่เกิดขึ้นในทางศาสนาต่าง ๆ ของวัด และทำให้ขยะเหล่านั้นเกิดประโยชน์สูงสุด เช่น ขยะที่รีไซเคิลได้จะคัดแยกเพื่อนำไปขาย ส่วนขยะเศษอาหารหรือขยะอินทรีย์ นำไปทำเป็นสารบำรุงดิน และใช้เลี้ยงหนอนแมลงวันลาย รวมทั้งนำไปหมักทำปุ๋ยแบบไม่กลับกอง ตลอดจนจัดกิจกรรมทอดผ้าป่าขยะรีไซเคิลทุกเดือน ๆ ละ 1 ครั้ง เพื่อเปลี่ยนเป็นทุนบูรณะอุโบสถวัดทอง ให้ชุมชนและสังคมที่ส่วนร่วมในการทำบุญแบบรักษาสิ่งแวดล้อม ลดก๊าซเรือนกระจก พร้อมบูรณะโบราณสถาน

                      วันมาฆบูชาในปีนี้ หรือจะวันไหน ๆ ทุกคนสามารถร่วมรักษ์โลก ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และเป็นสะพานบุญได้ เพียงเข้าร่วมโครงการ LESS และทำกิจกรรมในด้านต่าง ๆ (ป่าไม้และการเกษตร การจัดการของเสีย และพลังงาน) มาร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนประเทศไทยสู่สังคมคาร์บอนต่ำและยั่งยืนด้วยกัน

                      ข้อมูลเพิ่มเติมโครงการ LESS ---> https://ghgreduction.tgo.or.th/th/less

                      อย่างที่หลายคนรู้กัน การดูแลพื้นที่ป่าไม้ หรือ การเพิ่มพื้นที่ป่าไม้ จะช่วยดูดซับและกักเก็บคาร์บอนและช่วยลดปัญหาภาวะโลกร้อน แต่อีกหนึ่งระบบนิเวศที่ช่วยจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อมและลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่หลายคนอาจคิดไม่ถึง นั้นคือ “พื้นที่ชุ่มน้ำ” ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญอย่างมาก เพราะเป็นแหล่งดูดซับ/กักเก็บก๊าซเรือนกระจกที่สูงกว่าป่าไม้ถึง 5-10 เท่า และยังเป็นพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพ แหล่งอาหารให้มนุษย์และสัตว์ ช่วยลดความรุนแรงของปัญหาน้ำท่วม ลดการพังทลายหน้าดิน ป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง ช่วยกรองและบำบัดน้ำ และช่วยควบคุมการไหลเวียนของน้ำไปยังแหล่งน้ำใต้ดิน

                      ปัจจุบันประเทศไทยมีพื้นที่ชุ่มน้ำประมาณ 36,616.16 ตารางกิโลเมตร หรือ 22,885,100 ไร่ คิดเป็น 7.5 % ของพื้นที่ประเทศไทย โดยตลอด 20 ปีหลังอนุสัญญาแรมซาร์ พบว่า พื้นที่ชุ่มน้ำของไทยลดลงเกือบครึ่ง ไม่ว่าจะเกิดจากภาวะแล้งแห้ง หรือถูกบุกรุกอย่างหนักจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิน เป็นพื้นที่เกษตรกรรมและการขยายตัวของชุมชนเมือง นิคมอุสาหกรรม ตลอดจนการพัฒนาโครงสร้างสาธารณูปโภคต่าง ๆ

                      อีกทางหนึ่ง ซึ่งอาจเป็นทางเลือกในการอนุรักษ์ รักษา และฟื้นฟูพื้นที่ชุ่มน้ำ โดยมีผลพลอยได้เป็นคาร์บอนเครดิต นั้นคือ การดำเนินโครงการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐานของประเทศไทย (T-VER) ในภาคป่าไม้ ที่ TGO พัฒนาขึ้น ทั้งในระดับ Standard T-VER และ Premium T-VER ซึ่งสามารถนำปริมาณการลดหรือกักเก็บก๊าซเรือนกระจกที่ได้จากการดำเนินโครงการ ที่เรียกว่า “คาร์บอนเครดิต” ไปซื้อขายในตลาดคาร์บอนได้ ผ่านการดำเนินโครงการโดยใช้ระเบียบวิธีลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามที่ TGO กำหนด สำหรับพื้นที่ดำเนินโครงการไม่มีกำหนดขั้นต่ำ โดยสามารถนำหลาย ๆ แปลงมารวมกันได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นผืนหรือแปลงเดียวกัน

                      โครงการ Standard T-VER ตัวอย่างเช่น ระเบียบวิธีฯ (T-VER-S-METH-13-07) กิจกรรมการอนุรักษ์และฟื้นฟูพื้นที่พรุ ซึ่งเป็นการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินจากพื้นที่พรุเป็นการใช้ประโยชน์ที่ดินรูปแบบอื่น และการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากความเสื่อมโทรมของพื้นที่พรุ รวมทั้งการเพิ่มการกักเก็บคาร์บอนในมวลชีวภาพจากการปลูกและฟื้นฟูพื้นที่พรุด้วยพืชพรรณดั้งเดิมในระบบนิเวศ โดยพื้นที่โครงการต้องเป็นพื้นที่พรุ ซึ่งเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำนอกพื้นที่ชายทะเล (Inland wetland) ที่มีการสะสมของอินทรียวัตถุที่ยังคงมีการย่อยสลายบางส่วน ซึ่งมีปริมาณขี้เถ้าเท่ากับหรือน้อยกว่าร้อยละ 35 มีความลึกของดินพรุไม่น้อยกว่า 30 เซนติเมตร และมีปริมาณอินทรียคาร์บอนอย่างน้อยร้อยละ 12

                      ในส่วนของมาตรฐานขั้นสูง หรือ Premium T-VER ตัวอย่างเช่น ระเบียบวิธีฯ (T-VER-P-METH-13-02) กิจกรรมการปลูกป่าชายเลน ซึ่งเป็นการลดก๊าซเรือนกระจก โดยการเพิ่มการกักเก็บคาร์บอนในมวลชีวภาพเหนือดินและมวลชีวภาพใต้ดิน รวมทั้งไม้ตาย และคาร์บอนในดิน (ทางเลือก) จากการปลูกป่าชายเลนในพื้นที่ที่ไม่เคยเป็นป่า (Afforestation) และพื้นที่ที่เคยเป็นป่ามาก่อน (Reforestation) โดยต้องเป็นการปลูกป่า ดูแล และการจัดการป่าปลูกอย่างถูกวิธี พื้นที่โครงการมีหนังสือแสดงสิทธิการใช้ประโยชน์ที่ดินตามกฎหมายกำหนด และพื้นที่กรณีฐานก่อนเริ่มโครงการต้องไม่ใช่ป่า (การปกคลุมเรือนยอดของต้นไม้ที่มีความสูงเต็มที่ไม่น้อยกว่า 3 เมตร เฉลี่ยน้อยกว่าร้อยละ 30 ของพื้นที่) และกิจกรรมโครงการสามารถดำเนินการปลูกพืชป่าชายเลนร่วมกับพืชอื่นได้ แต่ทั้งนี้พืชที่ใช้ปลูกและฟื้นฟูป่าจะต้องเป็นชนิดพันธุ์พืชป่าชายเลนมากกว่าร้อยละ 90 ของพื้นที่โครงการ แต่หากมีการปลูกพันธุ์พืชชนิดอื่นใดนอกเหนือจากพันธุ์พืชป่าชายเลนในปริมาณมากกว่าร้อยละ 10 ของพื้นที่โครงการจะต้องไม่มีการเปลี่ยนแปลงทางอุทกวิทยาของพื้นที่โครงการและพื้นที่นอกโครงการ

                      อีกระเบียบวิธีของ Premium T-VER คือ ระเบียบวิธีฯ (T-VER-P-METH-13-04) กิจกรรมการฟื้นฟูป่าชายเลนและหญ้าทะเล ซึ่งเป็นการเพิ่มการกักเก็บและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากโครงการที่เกี่ยวกับการฟื้นฟูพื้นที่ชุ่มน้ำบริเวณเขตน้ำขึ้นน้ำลง ได้แก่ ป่าชายเลนและหญ้าทะเลที่ก่อให้เกิดการเพิ่มขึ้นของมวลชีวภาพเหนือดิน มวลชีวภาพใต้ดิน และคาร์บอนในดิน รวมทั้งกิจกรรมที่ทำให้เกิดการลดการปล่อยก๊าซมีเทนและไนตรัสออกไซด์ในพื้นที่ จากการเพิ่มความเค็มและการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน และกิจกรรมที่ทำให้เกิดการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์โดยหลีกเลี่ยงการสูญเสียอินทรีย์คาร์บอนในดิน ซึ่งพื้นที่โครงการต้องมีหนังสือแสดงสิทธิการใช้ประโยชน์ที่ดินตามกฎหมายกำหนด ไม่อยู่ต่ำกว่าระดับน้ำใต้ดิน เว้นแต่เป็นโครงการที่เปลี่ยนพื้นที่จากทะเลเปิดเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำเขตน้ำขึ้นน้ำลง หรือมีการปรับปรุงทางน้ำให้เชื่อมต่อกับพื้นที่กักเก็บน้ำ ต้องไม่ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางอุทกวิทยานอกพื้นที่โครงการ และต้องไม่มีการทำไม้ออกเชิงพาณิชย์ในกรณีฐาน

                      สำหรับตลาดซื้อขายคาร์บอนเครดิตในต่างประเทศของโครงการการปลูกป่า การฟื้นฟูป่า และการการฟื้นฟูพืชพรรณ (Afforestation, Reforestation and Revegetation) ในพื้นที่ชุ่มน้ำ ซึ่งจัดเป็นคาร์บอนเครดิตในกลุ่ม Blue Carbon โดยมีตัวอย่างของโครงการปลูกป่า ฟื้นฟูป่า ปลูกพืชใหม่ในพื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่งทะเลที่เสื่อมโทรม ดำเนินการในพื้นที่ 350,000 เฮกตาร์ ของเขต Thatta และ Sujawal ในพื้นที่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำสินธุ ประเทศปากีสถาน (VM0033 Methodology for Tidal Wetland and Seagrass Restoration, v2.1) ซึ่งใช้มาตรฐาน Verified Carbon Standard (VCS) ของ Veera รับรองคาร์บอนเครดิต และมีการขายคาร์บอนเครดิตในราคาประมาณ 30 ดอลลาร์สหรัฐต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (USD/tCO₂eq) ส่วนตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจภายในประเทศไทยยังไม่มีการซื้อขายคาร์บอนเครดิตในกลุ่ม Blue Carbon

                      มาร่วมกันตระหนักถึงคุณค่า และความสำคัญของพื้นที่ชุ่มน้ำ พร้อมอนุรักษ์และฟื้นฟูพื้นที่ชุ่มน้ำ เพื่อรักษาความสมดุลของระบบนิเวศโลก ปกป้องแหล่งดูดซับ/กักเก็บก๊าซเรือนกระจก และลดความรุนแรงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพื่อสร้างโลกที่น่าอยู่และอนาคตที่ยั่งยืนให้กับพวกเราทุกคน

ข้อมูลเพิ่มเติม

โครงการ Standard T-VER ---> https://tver.tgo.or.th/index.php/th-standard/std-th-standard-t-ver

โครงการ Premium T-VER ---> https://tver.tgo.or.th/index.php/th-premium/pre-th-premium-t-ver

ที่มา/แหล่งข้อมูล

• https://www.onep.go.th/worldwetlandsday/
• https://www.facebook.com/share/p/1a81pm1VE2/
• https://registry.verra.org/app/projectDetail/VCS/2250

                             เช่นในช่วงเดือน ก.ค. 2568 ที่ผ่านมา ประเทศไทยได้รับผลกระทบอย่างหนักจาก “พายุวิภา” ส่งผลให้เกิดอุทกภัยครั้งใหญ่ในหลายอำเภอของจังหวัดน่าน และจากการประเมินความเสียหายของหอการค้าจังหวัดน่าน พบว่า ภาคธุรกิจได้รับผลกระทบโดยตรงจากน้ำท่วมครั้งนี้คิดเป็นมูลค่ากว่า 3,000 ล้านบาท และเมื่อรวมความเสียหายด้านเกษตรกรรม ที่อยู่อาศัย สาธารณูปโภค และค่าเสียโอกาสในการดำเนินธุรกิจ มูลค่าความเสียหายรวมอาจสูงถึง 5,000 ล้านบาท

                             จากปรากฏการณ์เรือนกระจกและผลกระทบที่เกิดขึ้น ทำให้หลาย ๆ องค์กรทั่วโลกและประเทศไทยต่างตื่นตัวกับการลดก๊าซเรือนกระจก เพื่อหาวิธีแก้ไข ป้องกัน รักษาโลกใบนี้ให้กลับมาน่าอยู่เหมือนเดิม

                             TGO จึงได้ขับเคลื่อนการบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจกในระดับต่าง ๆ และส่งเสริมการมีส่วนร่วมให้เกิดการลดก๊าซเรือนกระจกในทุกภาคส่วน อาทิเช่น

                             ระดับเมือง: ขับเคลื่อนการจัดทำบัญชีก๊าซเรือนกระจกระดับเมืองและเทศบาล พัฒนาแนวทางลดก๊าซเรือนกระจกระดับจังหวัด ส่งเสริมให้แต่ละจังหวัดจัดทำข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและแผนการลดก๊าซเรือนกระจกที่สอดคล้องกับบริบทของจังหวัดนั้น ๆ จำนวนทั้ง 76 จังหวัด พร้อมทั้งยังขยายผลให้จังหวัดมีการตั้งเป้าหมาย Net Zero GHG Emission

                             ระดับโครงการ: ขับเคลื่อนโครงการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐานของประเทศไทย (T-VER) ทั้งในรูปแบบ Standard T-VER และ Premium T-VER เพื่อเป็นกลไกที่สนับสนุนให้เกิดการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในประเทศไทยโดยความสมัครใจ และสามารถนำปริมาณการลดการปล่อยและ/หรือดูดกลับก๊าซเรือนกระจก หรือที่เรียกว่าคาร์บอนเครดิตที่เกิดขึ้นภายใต้โครงการ T-VER นี้ ไปจำหน่ายในตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจได้ และยังก่อให้เกิดผลประโยชน์ร่วม (Co-benefit) ในด้านต่าง ๆ ทั้งยังตอบสนองต่อเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศ

                             ขับเคลื่อนโครงการสนับสนุนกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจก (LESS) และสร้างความตระหนักให้เกิดการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก พร้อมยกย่องผู้ทำความดีโดยการมอบใบประกาศเกียรติคุณ (Letter of Recognition: LOR) เพื่อให้ผู้ดำเนินกิจกรรมลดก๊าซเรือนกระจกได้รับการยอมรับ ทั้งนี้ การประเมินปริมาณก๊าซเรือนกระจกของโครงการ LESS เป็นการประเมินเบื้องต้นเพื่อการประกาศเกียรติคุณ ดังนั้นปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ลดได้จากโครงการ LESS จึงไม่สามารถนำไปซื้อ-ขายได้

                             ระดับองค์กร: ส่งเสริมองค์กรทั้งภาครัฐ รัฐวิสาหกิจ และภาคธุรกิจเอกชน ประเมินปริมาณการปล่อยและดูดกลับก๊าซเรือนกระจก ที่เกิดจากการดำเนินกิจกรรมขององค์กร ทั้งทางตรงและทางอ้อม เพื่อขอการรับรอง “คาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร หรือ CFO” ส่งผลให้องค์กรที่ผ่านการรับรองสามารถจำแนกสาเหตุของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่มีนัยสำคัญและหาแนวทางเพื่อลดขนาดของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ได้ จากนั้นองค์กรสามารถต่อยอดทำการชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิได้ต่อไป ซึ่งหากทำการชดเชยเพียงบางส่วน จะได้รับการรับรอง “เครื่องหมาย Carbon Offset ประเภทองค์กร” แต่ถ้าทำการชดเชยทั้งหมดให้สุทธิเป็นศูนย์ จะได้รับการรับรอง “เครื่องหมาย Carbon Neutral ประเภทองค์กร” หรือ “เครื่องหมาย Net Zero ประเภทองค์กร” ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับกลุ่มประเภทของคาร์บอนเครดิตที่นำมาชดเชยว่ามาจากกลุ่ม Carbon Reduction หรือ Carbon Removal

                             ระดับผลิตภัณฑ์: ส่งเสริมผู้ผลิตสินค้า/ผู้ประกอบการ ประเมินปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ปล่อยออกมาจากผลิตภัณฑ์แต่ละหน่วย ตลอดวัฎจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ และแสดงปริมาณก๊าซเรือนกระจกนั้น หรือเรียกว่า “ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (CFP)” และหากผลิตภัณฑ์นั้นมีการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลงตามเกณฑ์ที่ อบก. กำหนด จะสามารถขอรับรอง “ฉลากลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (CFR) หรือ ฉลากลดโลกร้อน” เพื่อส่งเสริมให้ผู้บริโภคทราบข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดประกอบการตัดสินใจ และเป็นการเพิ่มขีดความสามารถของอุตสาหกรรมไทยในการแข่งขันในตลาดโลก

                             ระดับอีเว้นท์: ส่งเสริมหน่วยงาน/ผู้จัดงานอีเว้นท์ต่าง ๆ (การจัดแสดงสินค้า การท่องเที่ยว การจัดประชุมสัมมนา การจัดประชุมนานาชาติ การแข่งขันกีฬา งานดนตรีและคอนเสิร์ต และงานเทศกาลอื่น ๆ) จัดงานในรูปแบบ Carbon Neutral Event หรือ Net Zero Event ด้วยการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์จากการจัดงานทั้งหมด ทั้งในรูปแบบการประเมินและรับรองตนเองผ่าน “แอปพลิเคชัน Zero Carbon” และรูปแบบการให้การรับรองโดยคณะกรรมการอบก. จากนั้นทำการชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งหมดให้สุทธิเป็นศูนย์ ด้วยการซื้อคาร์บอนเครดิตจากโครงการลดก๊าซเรือนกระจกในประเทศไทย เพื่อชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของการจัดอีเว้นท์ให้สุทธิเป็นศูนย์

                             ระดับบุคคล: ส่งเสริมคนรักษ์โลก/ประชาชนทั่วไป ประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของตัวเอง ผ่าน “แอปพลิเคชั่น Net Zero Man” เพื่อนำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกนั้น และทำการชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งหมด ด้วยการซื้อคาร์บอนเครดิตเพื่อชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของตนให้สุทธิเป็นศูนย์ได้เช่นกัน

                             หากเราไม่เริ่มช่วยกันลดก๊าซเรือนกระจกตั้งแต่วันนี้ ไม่ว่าทางใดทางหนึ่ง อาจถึงจุดพลิกผันที่โลกอาจไม่มีวันเหมือนเดิม (Climate Tipping Point) หากไม่ลงมือทำอย่างจริงจังพร้อมกันในทุกภาคส่วน เราและโลกจะได้รับผลกระทบจนไม่สามารถอยู่ได้อีกต่อไป

ข้อมูลเพิ่มเติมบริการของ TGO --> www.tgo.or.th

เมื่อโลกกำลังก้าวเข้าสู่ขีดจำกัดอุณหภูมิ 1.5 องศาเซลเซียสภายในทศวรรษหน้า รายงาน Global Risks Report 2026 จาก World Economic Forum ซึ่งรวบรวมข้อมูลเชิงลึกจากผู้เชี่ยวชาญกว่า 1,300 คนทั่วโลก กลับเผยให้เห็นปรากฏการณ์ที่น่ากังวลใจยิ่ง นั่นคือการที่ประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมกำลังเผชิญกับลมต้าน (Crosswinds) จากนโยบายชาตินิยมและการแข่งขันทางยุทธศาสตร์ จนถูกจัดลำดับความสำคัญลดลงในแผนบริหารความเสี่ยงระยะสั้นของผู้นำทั่วโลก

.

จากการสำรวจความเสี่ยงโลก (GRPS) 2026 ชี้ให้เห็นความจริงที่น่าตกใจเกี่ยวกับลำดับความสำคัญของโลกที่เปลี่ยนไป ในระยะสั้นเพียง 2 ปีข้างหน้า (ค.ศ. 2028) ความขัดแย้งทางภูมิเศรษฐศาสตร์ ได้ทะยานขึ้นมาเป็นความเสี่ยงอันดับหนึ่งของโลก ตามมาด้วยวิกฤตความเชื่อมั่นจากการบิดเบือนข้อมูลและข้อมูลเท็จและการแบ่งขั้วในสังคม ปรากฏการณ์นี้สะท้อนว่าโลกกำลังกังวลกับสงครามปากท้องและอุดมการณ์ จนบดบังภัยเงียบอย่าง "สภาพอากาศสุดขั้ว" ซึ่งเคยครองอันดับ 2 มาตลอดสองปีซ้อน แต่ในปี 2026 นี้ กลับร่วงลงไปอยู่อันดับที่ 4 ขณะที่ความเสี่ยงสำคัญอื่น ๆ อย่าง "มลพิษ" ก็ร่วงลงมาอยู่อันดับที่ 9 ตามด้วยความกังวลเรื่อง ความขัดแย้งด้วยกำลังระหว่างรัฐ ความไม่มั่นคงทางไซเบอร์ ความเหลื่อมล้ำ การละเมิดสิทธิมนุษยชน และการอพยพย้ายถิ่นฐานที่เข้ามายึดพื้นที่ความกังวลใน 10 อันดับแรกของโลก

.

แต่ภาพความจริงที่ไม่อาจปฏิเสธได้ก็ปรากฏขึ้นอีกครั้ง ในความเสี่ยงโลกระยะยาว 10 ปี (ภายในปี ค.ศ. 2036) ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมกลับมาทวงคืนอันดับความรุนแรงสูงสุด โดยมี "สภาพอากาศสุดขั้ว" เป็นผู้นำอันดับหนึ่ง ตามมาด้วย การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพและการล่มสลายของระบบนิเวศ และการเปลี่ยนแปลงเชิงวิกฤตของระบบโลก ในสามอันดับแรก ส่วนอันดับที่เหลือถูกยึดครองโดยการบิดเบือนข้อมูลและข้อมูลเท็จ ผลกระทบด้านลบจากเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ การขาดแคลนทรัพยากรธรรมชาติ ความเหลื่อมล้ำ ความไม่มั่นคงทางไซเบอร์ การแบ่งขั้วในสังคม และปิดท้ายด้วยปัญหามลพิษ ที่ยังคงเรื้อรัง ความน่ากังวลที่สุดในรายงานปีนี้คือสภาวะ Climate Fatigue หรือความเหนื่อยล้าต่อปัญหาสภาพภูมิอากาศ เมื่อเปรียบเทียบข้อมูลย้อนหลัง 3 ปี พบว่าความเสี่ยงเชิงระบบ เช่น การเปลี่ยนแปลงเชิงวิกฤตของระบบโลก และ ความหลากหลายทางชีวภาพ ร่วงหล่นจากความสนใจในระยะสั้นไปกว่า 5-7 อันดับ ซึ่งสวนทางกับรายงานจาก UNEP 2025 ที่ระบุว่าโลกใกล้จะทะลุขีดจำกัดอุณหภูมิ 1.5 องศาเซลเซียสเข้าไปทุกที ประเด็นที่น่าจับตามองเป็นพิเศษคือความเปราะบางของ "โครงสร้างพื้นฐานที่กำลังผุพัง" (Infrastructure Endangered) ซึ่งรายงานระบุว่าเป็นระเบิดเวลาที่ซ่อนอยู่ เนื่องจากโครงสร้างพื้นฐานส่วนใหญ่ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อรับมือกับภัยพิบัติที่รุนแรงในระดับปัจจุบัน ความล้มเหลวของระบบเพียงจุดเดียวอาจลามเป็นโดมิโนกระทบทั้งระบบไฟฟ้า น้ำประปา และการขนส่งทั่วโลก นอกจากนี้ รายงานฯ ยังชี้ให้เห็นถึงช่องว่างระหว่างวัย (Generational Gap) ที่น่าสนใจมาก โดยพบว่ากลุ่มคนรุ่นใหม่อายุต่ำกว่า 30 ปี เป็นเพียงกลุ่มเดียวที่ยังคงจัดลำดับให้มลพิษและความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมมีความเร่งด่วนสูงกว่ากลุ่มผู้บริหารรุ่นใหญ่ที่มุ่งเน้นเรื่องเศรษฐกิจและการเมือง ความแตกต่างนี้อาจกลายเป็นชนวนเหตุของการแบ่งขั้วในสังคมที่รุนแรงขึ้นในอนาคต

.

โลกในปี 2026 กำลังเดิมพันความมั่นคงระยะยาวกับความอยู่รอดระยะสั้น บทสรุปของรายงานฯ ปี 2026 จึงเป็นคำเตือนที่เสียงดังกว่าปีก่อน ๆ การที่อันดับความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมลดลงไม่ได้หมายความว่าโลกปลอดภัยขึ้น แต่หมายถึงโลกกำลังขาดสมาธิ ในการรับมือกับวิกฤตที่ใหญ่ที่สุดของมนุษยชาติ หากเรายังติดอยู่ในกับดักการแข่งขันทางภูมิศาสตร์เศรษฐกิจ เราอาจก้าวข้าม "จุดพลิกผัน" (Tipping Points) ของระบบนิเวศโดยไม่มีโอกาสได้เตรียมการตั้งรับ

.

SOURCE : World Economic Forum Global Risks Perception Survey 2025-2026. https://www.weforum.org/publica.../global-risks-report-2026/

สภาวการณ์ของตลาดคาร์บอนเครดิตภาคสมัครใจของประเทศไทย ในช่วงปีงบประมาณ 2563-2568 สะท้อนถึงพัฒนาการที่น่าสนใจในมิติของราคาและปริมาณ โดยหากย้อนรอยสถิติจะพบว่าตลาดเคยผ่านจุดสูงสุดในปี 2565 ซึ่งมีปริมาณการซื้อขายสูงถึง 1.18 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (MtCO₂eq) จากกระแสการตื่นตัวของการกำหนดเป้าหมาย Net Zero ของแต่ละประเทศหลังการประชุม COP26 ที่กระตุ้นให้ภาคธุรกิจเร่งกักตุนเครดิตในราคาที่ยังอยู่ในระดับต่ำ อย่างไรก็ตาม ในปี 2566-2567 ตลาดเข้าสู่ช่วงปรับฐาน (Market Correction) โดยปริมาณการซื้อขายลดลงมาอยู่ที่ระดับประมาณ 6-8 แสนตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี แต่สิ่งที่น่าจับตามองคือ ราคาเฉลี่ยต่อหน่วย ที่ปรับตัวสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ จากราคาเฉลี่ยทั้งตลาดเพียงไม่กี่สิบบาทพุ่งขึ้นมาอยู่ในช่วง 80–125 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า หรือประมาณ 2.5-4 US$/tCO₂eq และในบางกลุ่มโครงการที่มีคุณภาพสูงอย่าง "ภาคป่าไม้" ราคาเฉลี่ยอยู่ที่ 279.06 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า หรือประมาณ 8.7 US$/tCO₂eq โดยราคาเคยทะยานไปถึง 3,000 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า หรือประมาณ 93 US$/tCO₂eq สะท้อนว่าผู้ซื้อไม่ได้ให้ความสำคัญเพียงแค่ปริมาณการชดเชย แต่เริ่มพิจารณาถึงความพรีเมียม คุณภาพสูง และผลประโยชน์ร่วม (Co-benefits) ของโครงการมากขึ้น

.

เมื่อเจาะลึกเชิงโครงสร้างอุปสงค์และอุปทาน ข้อมูลล่าสุดระบุว่าโครงการด้านพลังงานหมุนเวียน (ชีวมวลและแสงอาทิตย์) ยังคงเป็นอุปทานหลักของตลาดเนื่องจากต้นทุนการพัฒนาที่คุ้มค่ากว่า แต่ในฝั่งอุปสงค์ ความต้องการกลับเทไปหาเครดิตประเภท Carbon Removal หรือการกักเก็บคาร์บอนจากธรรมชาติ (Nature-based Solutions) เช่น ป่าไม้และเกษตรกรรมยืนต้น ซึ่งมีซัพพลายจำกัดและใช้ระยะเวลานานในการผลิต ความไม่สมดุลนี้ส่งผลให้ราคาเครดิตป่าไม้สูงกว่าเครดิตด้านพลังงานถึง 3-5 เท่าตัว ขณะเดียวกัน อุปสรรคสำคัญที่ตลาดกำลังเผชิญคือความไม่แน่นอนในการเข้าถึงตลาดของ SMEs และข้อจำกัดด้านองค์ความรู้และงบประมาณสำหรับองค์กรขนาดเล็กในการพัฒนาโครงการ แต่ในภาพรวมระดับประเทศ การผลักดันพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ.... (หรือพ.ร.บ. โลกร้อน) ที่กำลังจะเกิดขึ้น จะเปลี่ยนโฉมหน้าจากตลาดภาคสมัครใจ (Voluntary) ไปสู่ตลาดภาคบังคับ (Compliance) มากขึ้น ซึ่งจะเป็นแรงขับเคลื่อนมหาศาลที่ทำให้ตลาดคาร์บอนไทยเติบโตอย่างก้าวกระโดดในอนาคตอันใกล้

.

ปีงบประมาณ 2568 ที่ผ่านมา ตลาดคาร์บอนเครดิตไทยเข้าสู่ช่วง Market Realignment หรือการปรับสมดุลตลาดอย่างแท้จริง โดยมีปริมาณการซื้อขายรวมสะสม อยู่ที่ประมาณ 595,486 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า คิดเป็นมูลค่ารวมประมาณ 86,555,414 บาท แม้ในเชิงปริมาณจะดูชะลอตัวลงเมื่อเทียบกับปี 2565 ที่มีการซื้อกักตุนเป็นจำนวนมาก แต่มิติของราคา กลับแสดงสัญญาณบวกอย่างมีนัยสำคัญ โดยราคาเฉลี่ยรวมในตลาดพุ่งขึ้นมาอยู่ที่ประมาณ 145 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า เพิ่มขึ้นจากค่าเฉลี่ยปี 2567 ที่ 125 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า สะท้อนว่าผู้ซื้อในตลาดปัจจุบันคือผู้ใช้งานจริง (End-users) ที่ต้องการชดเชยคาร์บอนเพื่อเป้าหมาย ESG และ Net Zero ไม่ใช่กลุ่มที่เข้ามาเก็งกำไรเหมือนในอดีต ภาคป่าไม้ยังคงเป็นกลุ่มพรีเมียมที่ตลาดโหยหา โดยปีงบประมาณ 2568 ราคาพุ่งสูงไปถึง 2,076 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า โครงการ P-REDD+ แม้ปริมาณจะมีไม่มากแต่ครองสัดส่วนมูลค่าตลาดสูงสุด ภาคพลังงานหมุนเวียนเป็นกลุ่มที่มีปริมาณการซื้อขายหนาแน่นที่สุด โดยเฉพาะชีวมวล (Biomass) ที่มียอดซื้อขายกว่า 1.3 แสนตัน ในช่วงราคา 35 - 500 บาทต่อต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ตามด้วยพลังงานแสงอาทิตย์

.

สำหรับการคาดการณ์แนวโน้มในอนาคต ประเมินว่าตลาดจะเติบโตในเชิงคุณภาพมากกว่าเชิงปริมาณในระยะสั้น (Quality over Quantity) โดยมี 3 ปัจจัยหลักที่จะกำหนดทิศทาง คือ

1) การยกระดับสู่ Premium T-VER ที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล (CORSIA หรือ Article 6 ของความตกลงปารีส) จะทำให้คาร์บอนเครดิตไทยสามารถส่งออกหรือขายให้องค์กรในต่างประเทศได้ในราคาสูงขึ้น

2) ราคาจะขยับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องตามต้นทุนการลดก๊าซเรือนกระจกที่ยากขึ้น (Marginal Abatement Cost) อาจทำให้ราคาเฉลี่ยแตะระดับ 300–500 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ภายใน 3 ปีข้างหน้า

3) การเข้ามาของสถาบันการเงิน เราจะเห็นผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่อิงกับคาร์บอนเครดิตมากขึ้น เช่น Carbon Credit Link Loan ซึ่งจะช่วยเสริมสภาพคล่องให้กับตลาด

.

สรุปได้ว่า ตลาดคาร์บอนไทยกำลังเปลี่ยนผ่านจากช่วง "ทดลองและเรียนรู้" เข้าสู่ช่วง "เติบโตอย่างยั่งยืน" โดยมีกลไกราคาที่เป็นธรรมและการรับรองที่เข้มงวดเป็นหัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศไทยสู่เป้าหมาย Carbon Neutrality และ Net Zero ในปี 2050 ต่อไป

.

SOURCE: https://carbonmarket.tgo.or.th/

ทุกลมหายใจที่เราสูดเข้าไปในวันที่ค่าฝุ่นเกินมาตรฐาน คือการนำสารพิษเข้าสู่ร่างกายโดยไม่รู้ตัว ฝุ่นเม็ดเล็กเหล่านี้สามารถ ทะลุผ่านปอด เข้าสู่กระแสเลือด และสะสมในอวัยวะสำคัญ ส่งผลกระทบต่อสุขภาพทั้งในระยะสั้นและระยะยาว

.

ที่น่ากังวลคือ ฝุ่น PM2.5 ไม่ได้เลือกเหยื่อไม่ว่าคุณจะเป็นเด็ก นักเรียน คนทำงาน หรือผู้สูงอายุ ทุกคนล้วนได้รับผลกระทบอย่างเท่าเทียม โดยเฉพาะในเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพมหานคร ที่ค่าฝุ่นในวันที่ 16 มกราคม 2569 พุ่งสูงจนเกินเกณฑ์ความปลอดภัยต่อสุขภาพ กล่าวคือ มากกว่า 75 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ในหลายพื้นที่

การสัมผัสฝุ่น PM2.5 เป็นเวลานานสามารถทำให้เกิด: โรคระบบทางเดินหายใจ เช่น หอบหืด ปอดอักเสบ โรคหัวใจและหลอดเลือด และอาจกระตุ้นให้เกิดภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ โดยเฉพาะเมื่อฝุ่นเล็กสามารถเข้าสู่กระแสเลือดได้ง่ายกว่า

.

ฝุ่นพิษไม่ได้แค่ส่งผลต่อสุขภาพเท่านั้น ยังส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจอย่างชัดเจน เช่น ค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุข ลดประสิทธิภาพแรงงาน สูญเสียรายได้จากการท่องเที่ยวและกิจกรรมกลางแจ้ง รายงานประเมินพบว่าปัญหาฝุ่น PM2.5 ใน กทม. และปริมณฑลมีค่าเสียโอกาสทางเศรษฐกิจหลายพันล้านบาทต่อปี

.

นอกจากผลต่อสุขภาพและเศรษฐกิจ ฝุ่น PM2.5 ยังลดคุณภาพอากาศโดยรวม ทำให้ทัศนวิสัยต่ำ เสี่ยงต่อระบบนิเวศและชีวิตสัตว์ป่า และทำให้เกิดภาวะโลกร้อนในระยะยาว

.

แนวทางแก้ไขที่ทุกคนทำได้ เพื่อลดปริมาณฝุ่น PM2.5 และลดก๊าซเรือนกระจก

1. ปลูกต้นไม้เพิ่มพื้นที่สีเขียว

ต้นไม้เป็นหนึ่งใน “เครื่องฟอกอากาศธรรมชาติ” ที่สำคัญ โดยในคู่มือศักยภาพพรรณไม้ ของ อบก. ระบุว่า ต้นไม้ 1 ต้นสามารถดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) ได้เฉลี่ย 9.5 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์ต่อต้นต่อปี และยังช่วยดักจับฝุ่นและมลพิษอื่น ๆ ในอากาศได้อีกด้วย ตัวอย่างพันธุ์ไม้โตเร็วในไทยที่มีศักยภาพสูง เช่น ยางพารา พะยอม ไผ่ ฯลฯ ซึ่งสามารถเพิ่มศักยภาพดูดซับคาร์บอนในพื้นที่เมืองและชนบทได้มากขึ้น และการปลูกต้นไม้ยังสามารถต่อยอดไปสู่การทำโครงการปลูกป่าและพื้นที่สีเขียว เพื่อสร้างคาร์บอนเครดิต จากโครงการ T-VER หรือ ดำเนินโครงการสนับสนุนกิจกรรมการลดก๊าซเรือนกระจก (LESS) ของ อบก. ได้อีกด้วย

.

2. ส่งเสริมการใช้ระบบขนส่งมวลชนไฟฟ้าในการเดินทาง

ระบบขนส่งมวลชนแบบไฟฟ้า เช่น รถเมล์ EV รถไฟฟ้า MRT/BTS และรางไฟฟ้าอื่น ๆ ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและมลพิษได้มากเมื่อเทียบกับการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล (เครื่องยนต์สันดาป) โดยการเลือกใช้ระบบรางหรือรถไฟฟ้าหรือรถยนต์ไฟฟ้าสามารถลดการปล่อยคาร์บอนได้มากกว่า ประมาณ 80% เมื่อเทียบกับการขับรถส่วนตัว (เครื่องยนต์สันดาป) ในเส้นทางเดียวกัน ยิ่งระบบไฟฟ้าที่ใช้พลังงานจากแหล่งพลังงานทดแทน เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ หรือพลังงานลม ผลกระทบต่ออากาศจะยิ่งลดลงอย่างมีนัยสำคัญ การสนับสนุนการใช้ระบบขนส่งมวลชนไฟฟ้าและพลังงานสะอาดเป็นแนวทางสำคัญที่ อบก. ส่งเสริมเพื่อช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและสร้างคุณภาพอากาศที่ดีขึ้นในเมืองใหญ่

.

3. เปลี่ยนมาใช้พลังงานทดแทนอย่างจริงจัง

การใช้พลังงานทดแทน เช่น แสงอาทิตย์ ลม น้ำ ชีวภาพ ช่วยลดการปล่อยคาร์บอนที่เป็นต้นเหตุของฝุ่นและลดภาวะโลกร้อน ระบบพลังงานทดแทนเมื่อนำมาผนวกกับระบบขนส่งไฟฟ้า จะยิ่งช่วยลดมลพิษทางอากาศและลดผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 ในระยะยาว อบก. มีบทบาทในการส่งเสริม มาตรการลดก๊าซเรือนกระจกทั้งระดับองค์กร ชุมชน และประเทศ โดยการสนับสนุนโครงการพลังงานทดแทนที่มีการวัด รายงาน และตรวจสอบ (MRV) เพื่อสร้างมาตรฐานและบริหารจัดการอย่างเป็นระบบและนำไปสู่ความยั่งยืนในระยะยาว

.

ปัญหาฝุ่น PM2.5 ไม่ใช่เรื่องของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่เป็นปัญหาที่เชื่อมโยงทั้งสุขภาพ เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ภายใต้บริบทการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

.

ทุกการตัดสินใจของเรา ทั้งการ ปลูกต้นไม้, เปลี่ยนมาใช้ขนส่งมวลชนไฟฟ้า, และ พลังงานทดแทน คือส่วนหนึ่งของโซลูชันที่ยั่งยืน ซึ่ง อบก. ได้จัดระบบการสนับสนุนอย่างเป็นรูปธรรมแล้ว ถ้าเรา ร่วมมือกัน ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐ เอกชน หรือประชาชนทั่วไป ปัญหาฝุ่น PM2.5 ก็จะไม่ใช่วิกฤตที่อยู่นอกเหนือการจัดการ แต่จะกลายเป็น โอกาสในการสร้างเมืองที่มีคุณภาพอากาศดีและชีวิตที่ยั่งยืน

.

แหล่งอ้างอิง:

1. https://www.cri.or.th/th/articles-20240320/?utm_source=chatgpt.com

2. https://hub.mnre.go.th/th/knowledge/detail/66046?utm_source=chatgpt.com

3. https://www.thegreenshot.io/uncategorized/train-vs-car/?utm_source=chatgpt.com

4. https://tver.tgo.or.th/database/th/book/48

ส่งเสริมเศรษฐกิจสีเขียว

1.พรรคภูมิใจไทย

- Net Zero 2050 กฎหมายและมาตรฐานสีเขียว, การเงินสีเขียว (Green Finance), ตลาดทุนสีเขียว (ตลาดแลกเปลี่ยนคาร์บอนเครดิต) และอุตสาหกรรมสีเขียว

- พลังงานสีเขียว (Direct PPA) ทำโซล่าเซลล์ชุมชน ฟรีโซล่าเซลล์ หลังคาบ้าน   ผ่านระบบของการไฟฟ้า

- คมนาคมสีเขียว โครงการรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า รถเมล์ไฟฟ้า ลด Pm2.5

- ส่งเสริมการท่องเที่ยวแบบ Low Carbon Destination มุ่งสู่การท่องเที่ยวสมัยใหม่ ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และชุมชน

2.พรรคประชาธิปัตย์

- เศรษฐกิจสีเขียว: ชูนโยบาย "ไทยหายจน" โดยใช้สิ่งแวดล้อมเป็นปัจจัยสร้างรายได้ (Green Economy)

- คาร์บอนเครดิต: ส่งเสริมการใช้และการค้าคาร์บอนเครดิตในระดับชุมชนและอุตสาหกรรม

- พันธบัตรป่าไม้ ปลูกป่าได้เงินเดือน โครงการปลูกป่าระดมทุนผ่านพันธบัตร

- แก้ปัญหา PM 2.5 เร่งกฎหมาย 3 ฉบับ พรบ. อากาศสะอาด พรบ. เศรษฐกิจหมุนเวียน และ พรบ. การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

3. พรรคประชาชน

- ผลักดัน พรบ. การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

- ภาษีเพื่อ Green Transition ยกเว้นภาษีรายได้จากโครงการลดก๊าซเรือนกระจกมาตรฐานสูง (Premium T-VER)

- จัดเก็บ Carbon Tax จากน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน

- Green / Sustainability Bonds ระดมทุนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานสีเขียว ระบบขนส่งสาธารณะ และการรับมือภัยพิบัติ

- เสริมสร้างความรู้ความเข้าใจด้านสภาพภูมิอากาศ (Climate Literacy) สร้างความรู้ความเข้าใจด้านสภาพภูมิอากาศให้แก่ประชาชน และบรรจุในหลักสูตรการศึกษา สำหรับเด็กและเยาวชน

- ประกันภัยการเกษตรด้วยดัชนีสภาพอากาศ และจัดทำปฏิทินการเพาะปลูกตามข้อมูลภูมิอากาศ

-  ส่งเสริม Blue Carbon Economy ฟื้นฟูระบบนิเวศทะเล ใช้เครื่องมือการเงินใหม่ เช่น Blue Bonds ให้ท้องถิ่นจัดการทรัพยากร (PES)

- เปิดตลาดซื้อขายไฟฟ้าเสรีและส่งเสริม Solar Cell ใช้ระบบ Net-metering ขายไฟฟ้าส่วนเกินคืนรัฐหรือเอกชน

- โรงไฟฟ้าจากขยะ (RDF) เพิ่มงบให้ท้องถิ่นจัดการขยะอย่างมีประสิทธิภาพ

4. พรรคไทยสร้างไทย

- ผลักดันกฎหมายและมาตรการเพื่อรับมือกับ Climate Change โดยผลักดันให้มีการบังคับใช้ พรบ. การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

- สร้างกลไกความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน เพื่อพัฒนาระบบการวัดผลได้ การรายงานผล และการตรวจสอบพิสูจน์ผลได้ (Measurable, Reportable and Verifiable หรือ MRV)

- พัฒนานวัตกรรมที่ช่วยในการปรับตัวต่อผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมถึงเทคโนโลยีในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างเช่น Carbon Capture

- การใช้ที่ดินเกษตรกรรมเพื่อสร้างรายได้ให้คนไทย โดยจัดแบ่งโซนปลูกป่าเพื่อฟื้นฟูธรรมชาติ เป็นป่าเศรษฐกิจ ที่จะมีรายได้เสริมจากการขายคาร์บอนเครดิต

5.พรรคโอกาสใหม่

- บริหารจัดการทรัพยากรแบบ มีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน

- อนุรักษ์ คุ้มครองสิ่งแวดล้อม ควบคู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน

- จัดสรรที่ดินและทรัพยากร อย่างเป็นธรรม

- ส่งเสริม เกษตรกรรมยั่งยืน

6.พรรคเพื่อไทย

- พรบ. อากาศสะอาด: ยืนยันการผลักดันกฎหมายอากาศสะอาดเป็นลำดับแรกเพื่อเป็นสิทธิพื้นฐานของประชาชน

- สิทธิประโยชน์ทางภาษี: ลดภาษีสำหรับรถยนต์ที่ปล่อยมลพิษต่ำและส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้า (EV)

- การจัดการมลพิษ: เน้นการควบคุมที่จุดกำเนิดมลพิษ และการจัดตั้งกองทุนดูแลสิ่งแวดล้อมที่จัดเก็บจากผู้สร้างมลพิษ

7.พรรคพลังประชารัฐ

- การจัดการน้ำ: ปฏิรูปที่ดินและสร้าง "แผนที่น้ำ" (Water Map) เพื่อแก้ปัญหาภัยแล้งและน้ำท่วมอย่างยั่งยืน

- ความมั่นคงทางทรัพยากร: เน้นการเพิ่มพื้นที่กักเก็บน้ำและอ่างเก็บน้ำทั่วประเทศ

- ไฟฟ้าประชารัฐ (โซลาร์เซลล์ชุมชน)

- สร้างเศรษฐกิจชีวภาพ อุตสาหกรรมหมุนเวียน นวัตกรรมสีเขียว ซึ่งเป็นเศรษฐกิจสำคัญที่ประเทศไทยมีโอกาสแข่งขันในเวทีโลกและตอบโจทย์ “การพัฒนาอย่างยั่งยืน” ครอบคลุมถึงการเกษตรและอาหาร การแพทย์และสุขภาพ พลังงานและการท่องเที่ยว

ประเด็นหลักที่ทุกพรรคมุ่งเน้นในปี 2569

1.การรับมือวิกฤตฝุ่น PM 2.5 :มีการบังคับใช้ใบรับรอง "ข้าวโพดปลอดการเผา" (Burn-free Certification) สำหรับการนำเข้า และการควบคุมโรงงานในเขตกรุงเทพฯ อย่างเข้มงวดซึ่งจะมีผลตั้งแต่มกราคม 2569

2.การปรับปรุงโครงสร้างภาษี:กรมสรรพสามิตเตรียมนำ ภาษีคาร์บอน (Carbon Tax) มาใช้พิจารณาในปีงบประมาณต่อ ๆ ไป เพื่อจูงใจให้ภาคธุรกิจลดการปล่อยมลพิษ

3.การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด:ทุกพรรคต่างชูเรื่องการเข้าถึงพลังงานสะอาดในระดับครัวเรือนและการใช้รถยนต์ไฟฟ้าเพื่อลดค่าใช้จ่ายและลดมลพิษ 

แหล่งที่มา:

https://election.bhumjaithai.com

https://www.democrat.or.th

https://peoplesparty.or.th

https://thaisangthai.org

https://www.okardmai.or.th

https://www.ptp.or.th/environment-policy

https://pprp.or.th

ใครได้? ใครเสีย? ใครต้องปรับตัว?
.

Premium T-VER

          แม้การบินจะเป็นสัญลักษณ์ของความก้าวหน้าและการเชื่อมโลกเข้าด้วยกัน แต่เบื้องหลังการเดินทางเหล่านี้กลับทิ้งคาร์บอนฟุตพริ้นท์มากกว่าที่เราคิด และกำลังกลายเป็นหนึ่งในความท้าทายสำคัญในการจัดการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในศตวรรษนี้

การบินปล่อยก๊าซเรือนกระจกเท่าไร ?

          ข้อมูลจาก Our World in Data (2024) ชี้ว่า ภาคการบินทั่วโลกปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ประมาณ 2.5% ของการปล่อยทั้งหมดของโลก แต่ถ้ารวมผลกระทบทางอ้อมอื่น ๆ เช่น การควบแน่นของไอเสียเครื่องยนต์เครื่องบิน (contrails) จะเพิ่มเป็น ราว 3.5–4% นอกจากนี้ ตั้งแต่ปี 1990 ถึง 2019 แม้เครื่องบินจะมีประสิทธิภาพการใช้พลังงานที่ดีขึ้นเกือบ 2 เท่า แต่ความต้องการบินก็เพิ่มขึ้นกว่า 4 เท่า จึงทำให้การปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) จากการบินเพิ่มขึ้น ถึงสองเท่า ในเวลาเพียง 30 ปี

ทำไมภาคการบินจึงสำคัญต่อวิกฤตโลกร้อน?
          เพราะการบินถือเป็น ภาคการขนส่งที่ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ยาก (Hard-to-abate sector) เพราะเชื้อเพลิงหลักของเครื่องบินยังคงเป็นเชื้อเพลิงฟอสซิล และเทคโนโลยีใหม่อย่างเชื้อเพลิงการบินยั่งยืน (Sustainable Aviation Fuel: SAF) เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่จะช่วยลดปริมาณการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในอุตสาหกรรมการบินลงได้ โดยเฉพาะเมื่ออุตสาหกรรมการบินวางแผนจะก้าวเข้าสู่เป้าหมาย Net Zero ในปี ค.ศ. 2050 ยกตัวอย่าง SAF จากน้ำมันใช้แล้วจากการทำอาหารจะช่วยลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ลงได้ กว่า 80% เมื่อเปรียบเทียบกับการบินด้วยเชื้อเพลิงการบินในปัจจุบัน ส่งเสริมนวัตกรรมเครื่องบินที่ใช้เทคโนโลยีใหม่ เช่น Hydrogen/Electric aircraft ซึ่งถือว่ายังอยู่ในช่วงเริ่มต้น ทั้งนี้ สัดส่วนของภาคการบินยังคงมีการปล่อยคาร์บอนทั้งหมดเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แม้ตัวเลขการปล่อยจริงจะดูไม่มากในวันนี้เมื่อเทียบกับปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของทั้งโลก แต่ในอนาคตอาจกลายเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมหลักที่ต้องเร่งจัดการ

แล้วสายการบินจะ “มีส่วนรับผิดชอบ” ได้อย่างไร?

          1. ลดก่อน ชดเชยทีหลัง (Avoid, Reduce, Improve, Shift, Offset): ปรับปรุงเส้นทางบินและการจัดการจราจรทางอากาศ ลดเที่ยวบินที่ไม่จำเป็น ปรับปรุงเทคโนโลยีและการดำเนินงานที่ลดการใช้เชื้อเพลิง เพิ่มสัดส่วนการใช้ SAF อย่างต่อเนื่อง เป็นต้น แล้วค่อยซื้อคาร์บอนเครดิตมาชดเชย
          2. คำนวณการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์จากการบิน: สายการบินสามารถคำนวนปริมาณการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์รายปี หรือการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์จากเที่ยวบินนั้นได้ โดยพิจารณาจำนวนเที่ยวบินระหว่างประเทศที่ดำเนินการ ข้อมูลการใช้เชื้อเพลิงแต่ละชนิด (ปริมาณและประเภท) และข้อมูลปริมาณผู้โดยสารและน้ำหนักสินค้า เป็นต้น
          3. ใช้มาตรฐานชดเชยที่เชื่อถือได้ เช่น Premium T-VER ของไทย ซึ่งได้รับการรับรองจากองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (International Civil Aviation Organization: ICAO) ได้เห็นชอบให้คาร์บอนเครดิตจากโครงการ Premium T-VER สามารถใช้ชดเชยภายใต้มาตรการชดเชยและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกภาคการบินระหว่างประเทศ (Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation: CORSIA) ในช่วงระยะแรกปีค.ศ. 2024-2026 โดยต้องเป็นคาร์บอนเครดิตที่เกิดจากการลดก๊าซเรือนกระจก (Vintage) ในปีค.ศ. 2021-2026 โดยถือว่าเป็นการยกระดับคาร์บอนเครดิตในประเทศไทยเทียบเท่าระดับสากล

Premium T-VER ทางเลือกชดเชยคาร์บอนที่โปร่งใสและยั่งยืน

          Premium T-VER (Thailand Voluntary Emission Reduction) คือ กลไกการลดก๊าซเรือนกระจกภาคสมัครใจตามมาตรฐานของประเทศไทยขั้นสูง ซึ่งพัฒนามาเพื่อให้ทุกภาคส่วนสามารถ “ใช้คาร์บอนเครดิตที่มีคุณภาพสูง (High Quality Credits) ชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจก” ได้อย่างโปร่งใส น่าเชื่อถือ ตรวจสอบได้ และสอดคล้องกับแนวทางภายใต้กลไกข้อ 6 ของความตกลงปารีส

จุดเด่นของ Premium T-VER

          1. หลักเกณฑ์การพัฒนาโครงการสอดคล้องกับมาตรฐานสากล
          2. คาร์บอนเครดิตที่ได้สามารถตรวจวัดผลได้จริง (real) และมีความถาวร (permanent)
          3. ป้องกันการนับซ้ำ (no double counting)
          4. การพิสูจน์ส่วนเพิ่มเติม (Additionality) ต้องพิสูจน์อย่างเข้มข้น
          5. ต้องประเมิน non-permanence risk และหักเครดิตสำรอง
          6. สนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)

ทำไมต้องใช้ Premium T-VER แทนมาตรฐานต่างประเทศ?

          1. เป็นกลไก ของไทย ที่น่าเชื่อถือ ผ่านการตรวจสอบและรับรองโดย TGO ซึ่งเป็นหน่วยงานรัฐของประเทศ
          2. คาร์บอนเครดิตที่ได้ สามารถนำไปใช้อย่างสมัครใจหรือใช้กับกลไกภาคบังคับได้
          3. สนับสนุนโครงการที่เกิดขึ้นในประเทศไทย ช่วยชุมชน เกษตรกร และเศรษฐกิจสีเขียวในประเทศโดยตรง ภาคการบินอาจมีส่วนทำให้โลกร้อนขึ้นเพียง 2.5–4% ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลก แต่ก็เป็นภาคที่ “เติบโตเร็วและลดลงได้ยาก” การรับผิดชอบด้วยการชดเชยคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของตนเอง จึงเป็นเรื่องสำคัญของทุกคน ซึ่งเราไม่สามารถลดทั้งหมด แต่เราเลือกที่จะชดเชยได้ ด้วยการใช้คาร์บอนเครดิตคุณภาพสูงที่โปร่งใส ตรวจสอบได้อย่าง Premium T-VER ของไทย ที่ไม่เพียงชดเชยคาร์บอนจากการบินของตนเอง แต่ยังมีส่วนร่วมสนับสนุนโครงการสิ่งแวดล้อมและชุมชนภายในประเทศ และเป็นเที่ยวบินรักษ์โลกอย่างยั่งยืน

อ้างอิง
          • Ritchie, H. (2024). What share of global CO₂ emissions come from aviation? Our World in Data. https://ourworldindata.org/global-aviation-emissions
          • Thailand Greenhouse Gas Management Organization (TGO). Premium T-VER Program Overview. https://ghgreduction.tgo.or.th